پروژه کاهش آسیب مصرف مواد مخدر و روان گردان

پروژه کاهش آسیب مصرف مواد مخدر و روان گردان

پروژه کاهش آسیب مصرف مواد مخدر و روان گردان

هدف اصلی پروژه و برنامه های کاهش آسیب، در واقع ترک دادن فرد نیست، کاری که در این طرح انجام می شود، کمک به فرد در جهت آگاهی از رفتارهای پرخطر مربوط به اعتیاد و ارائه راهکارها و ابزارهایی جهت کاهش عوارض این خطرات برای فرد و جامعه است.  برنامه های کاهش آسیب از طریق ارائه خدماتی چون روش های تزریق سالم و رفتار سالم جنسی بی خطر، جایگزینی ماده مصرفی فرد با مواد کم خطر تر، تعویض سرنگ و سوزن، توزیع کاندوم، مواد ضد عفونی کننده و خدمات حمایتی، به فرد درگیر اعتیاد کمک می کند که در شرایط بهتری زندگی کرده و آسیب کمتری به خود، خانواده و جامعه اش وارد کند. موسسه سبز رهایی یکی از مراکز کاهش آسیب است که با سابقه بیش از یک دهه در این حوزه، توانسته خدماتی موثری به افراد درگیر اعتیاد ارائه دهد. در اختیار قرار دادن سرپناه و محل امن برای خوابیدن، گشت سیار و ارائه پک های بهداشتی به همراه آموزش استفاده در خصوص پیشگیری از ایدز، کمک به افرادی که مایل به ترک و درمان هستند، از جمله خدمات موسسه سبز رهایی در حوزه کاهش آسیب مردان است.

مروری بر تاریخچه طرح کاهش آسیب مصرف مواد مخدر

اصطلاح کاهش آسیب برای نخستین بار در سال ۱۹۸۰ میلادی در خصوص سیاست ها و برنامه هایی که با هدف کاهش عواقب و عوارض ناگوار ناشی از مصرف مواد مخدرانجام می شدند، اطلاق شد. خدمات کاهش آسیب‌های مصرف مواد در واقع به مجموعه اهداف قابل دسترسی اطلاق می شودکه بدون نیاز به کاهش یا توقف مصرف مواد در افراد معتاد، عوارض مصرف مواد مخدر خاصه رفتارهای پرخطر افراد وابسته به مواد را کاهش می دهد.

برنامه کاهش آسیب در آغاز دهه ۷۰ میلادی در کشورهای اروپایی مطرح شد. بنیان این سیاست در اروپا پذیرش اعتیاد به عنوان یک واقعیت اجتماعی در کنار قبول این انگاره بود که افراد حق دارند سبک زندگی خود را انتخاب کنند، افراد معتاد از این قاعده مستثنا نیستند و همچنین افراد معتاد نیز مانند سایر شهروندان، دارای حق و حقوق هستند.تنها نکته مهم در این رابطه این است که  فرد معتاد حق ندارد به خود و جامعه آسیب بزند. نهادهای اجتماعی و رفاهی نیز موظفند در راستای ارتقای کیفیت زندگی افراد معتاد بکوشند.

برنامه های کاهش آسیب در اروپا خیلی زود به عنوان بستری برای اجرای برنامه های پیشگیری از انتقال ویروس ایدز در مطرح شد.

مرکز گذری (DIC) : چیست؟

DIC  مخفف Drop in center  و به معنای مرکز گذری کاهش آسیب است.این مراکز با هدف کنترل آسیب‌های اجتماعی مربوط به اعتیاد تاسیس شده، که معتادان پرخطر و در معرض ابتلا به بیماری‌های عفونی مانند ایدز،می تواند با مراجعه به این مراکز، از امکانات رایگان مثل سرنگ، گرمخانه و برنامه‌های آموزشی استفاده کنند.افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان مواد، آگاهی بخشی به خانواده های آنها، ارتباط میان گروه‌های خودیاری، کاهش شیوع خونی هپاتیت B و C و HIV در معتادان تزریقی، آموزش نحوه تزریق بهداشتی و ارائه سرنگ، کاهش تزریق در مصرف‌کنندگان، ارجاع به مراکز درمانی و ارایه خدمات رفاهی در حد امکان از دیگر خدمات  مراکز گذری کاهش آسیب از جمله موسسه سبز رهایی است.

موسسه سبز رهایی همچنین می کوشد از طریق مصاحبه انگیزشی، تأمین بهداشت جسمی، تأمین یک وعده غذا و پوشاک و ارجاع به کلینیک‌های مثلثی برای انجام تست هپاتیت و ایدز، از میزان آسیب های وارده بر جسم و روح مصرف کننده بکاهد. تیم امدادرسانان سیار موسسه، مسئول ارائه خدمات به مصرف کنندگانی است که به هر دلیل تمایلی به مراجعه به مرکز یا سرپناه شبانه ندارند.

اهداف و عملکرد مراکز کاهش آسیب برای بسیاری از افراد بیهوده و حتی عجیب است. این نگاه و این برداشت، به تعریف افراد از مسئله بهبودی و ترک اعتیاد برمی گردد. اغلب افراد انتظار دارند که اگر خدماتی به مصرف کنندگان مواد ارائه می شود، باید در راستای ترک مواد و بهبودی کامل باشد. به همین دلیل از نظر مردم، مراکز کاهش آسیب که در پی ترک دادن افراد نیستند و تنها به کم کردن خطرات ناشی از مصرف مواد و بهبود وضعیت زندگی فردی و خانوادگی بسنده می کنند، کاری عبث و بی نتیجه می کنند. این در حالی است که تعریف گروهی دیگر خاصه متخصصان و پزشکان از مفهوم «بهبودی» و «خوب شدن» متفاوت است. عده ای بهبودی را به معني تغيير رفتار بيمار و تبديل اخلاق و روحيات او به وضعيت دوره قبل از مصرف تلقي مي‌كنند؛ بعضي حتي توقع دارند رفتار بيمار از قبل شروع سوء مصرف هم، بهتر باشد.

از نظر علمي اما، بهبودي فرايندي است كه از زماني كه فرد مصرف كننده اين واقعيت را مي‌پذيرد كه سالم ماندن او با تداوم مصرف و ادامه وضع موجود امكان پذير نيست، شروع مي‌شود و در گذر زمان تغييراتي در خود فرد و روابط بين فردي‌اش ايجاد مي‌شود و بيمار به تدريج به وضعيت ايده‌آل بهبودي و زندگي عادي و سالم نزديك مي‌شود.

اعتياد يك بيماري مزمن و عودكننده است. يعني بهبودي آن مانند بيماري ديابت (قند خون) يا فشار خون ممكن است سالها طول بكشد. در اين شرايط، هرگاه درمان جدي گرفته نشود احتمال بازگشت بيماري وجود دارد .نكته ديگري كه لازماست به آن توجه شود وجود مشًكلات همراه با اعتياد مانند افسردگي، اضطراب، مشكلات شخصيتي و كاهش اعتمادبنفس است كه معمولا باعث پيچيده‌تر شدن درمان مي‌شود.

در واقع بيمار بعد از كنارگذاشتن مصرف مواد، بايد با عوارض جسمي و رواني اعتياد هم كنار بيايد و آنها را نيز درمان كند كه انجام اين مجموعه از درمان‌ها، نيازمند زمان است. بنابراین، با توجه به اهمیت درک مفهوم بهبود و خوب دشن افراد معتاد، موسسه سبز رهایی تلاش دارد این آگاهی را به خانواده های مصرف کننده ها و جامعه بدهد که درمان پروسه ای بسیار زمان بر و دشوار است که به همراهی مستمر خانواده و جامعه در قبال فرد درگیر اعتیاد نیاز دارد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *